Im więcej wiesz, tym bardziej możesz sobie pomóc.
Cukrzyca, obok zmian fizycznych, wywołuje większe napięcie i intensywne emocje.
Temu nie można zaprzeczyć. Istnieją dowody na to, że cukrzyca i jej powikłania są silnie powiązane z problemami natury psychologicznej i psychiatrycznej. Mogą do nich należeć depresja, niepokój, stres, złe nawyki żywieniowe oraz lęk przed hipoglikemią. Ponadto pacjenci z cukrzycą typu 2 (T2DM) są dwukrotnie bardziej zagrożeni wystąpieniem współistniejącej depresji niż zdrowe osoby z grupy kontrolnej, co może dodatkowo obniżyć jakość ich życia..1
Gdy dowiesz się, że masz cukrzycę, możesz poczuć niepokój, smutek lub gniew. Te emocje są zrozumiałe, ale możesz je wykorzystać na swoją korzyść!
Na przykład pomyśl o gniewie jak o źródle energii. Zdecyduj, że wykorzystasz go, aby zrobić coś pozytywnego dla swojego zdrowia — na przykład ćwiczenia fizyczne.
Ale co zrobić, jeśli nadal targają Tobą uczucia typu „to niemożliwe, że przytrafia się to właśnie mnie” albo „ten wynik na pewno jest błędny” — oznacza to, że prawdopodobnie przechodzisz przez fazę wyparcia, która jest formą reakcji, gdy dzieje się coś przytłaczającego i nieoczekiwanego.
Spróbuj zmienić swój sposób myślenia na tyle, na ile będzie to możliwe, a dzięki wsparciu lekarza, rodziny i przyjaciół zaczniesz przyzwyczajać się do kontrolowania stężenia cukru we krwi za pomocą testów, przyjmowania leków, wizyt u lekarza, diety i ćwiczeń.
Powinien on obejmować cele dotyczące m.in. zdrowego odżywiania się, aktywności fizycznej i poszerzania wiedzy. Dobry plan sprawia, że odzyskujesz kontrolę.
To pomoże Ci uporządkować myśli, dać upust emocjom, a nawet ułatwi rozpoznawanie tego, co wyzwala w Tobie złe emocje. Rozpoznawanie wzorców może okazać się użyteczne w przyszłości, ponieważ ułatwi Ci radzenie sobie z problemami.
Poważne schorzenie może spowodować, że poczujesz się odizolowany(-a) od świata. Spotkaj się z rodziną, przyjaciółmi albo grupą wsparcia i szczerze porozmawiaj z nimi o tym, co odczuwasz. Gdy konieczne będzie uwolnienie emocji i podzielenie się nimi, pomocny może być także dobry terapeuta.
Od czasu do czasu wszyscy bywamy smutni, ale depresja to coś o wiele większego niż smutek.
Depresja potrafi odebrać całą energię i nadzieję. Wiemy też, że pacjenci z cukrzycą są dwukrotnie bardziej narażeni na wystąpienie współistniejącej depresji niż zdrowe osoby z grupy kontrolnej.1
W każdym razie depresja może być trudna do zauważenia i może mieć zgubny wpływ na Twoją samoopiekę.
Jeśli występują u Ciebie co najmniej trzy z tych objawów lub odczuwasz przygnębienie, a co najmniej jeden z tych objawów utrzymuje się od ponad 2 tygodni, możliwe że masz depresję, a wtedy musisz niezwłocznie umówić się na wizytę u lekarza.3
Szybkie podjęcie działania może przyczynić się do szybszego powrotu do normalnego stanu.
Ciągła potrzeba kontrolowania cukrzycy może być czasami przytłaczająca — szczególnie wtedy, gdy w swoim życiu masz też wiele innych obowiązków. Czasami możesz czuć, że potrzebujesz wolnego od choroby. Tak zwane „zaburzenia lękowe w cukrzycy” to coś więcej niż zamartwianie się. Jest to piętno, jakie odciska cukrzyca na Twoim zdrowiu psychicznym, czyli mieszanina niepokoju, frustracji, depresji, stresu i nie tylko.
Jeśli smutek zmieni się w depresję, a stres w niepokój, poszukaj pomocy. Porozmawiaj o tym, jak się czujesz, ze swoim lekarzem lub terapeutą. Nie ma powodów do wstydu w tym, że potrzebujesz pomocy w radzeniu sobie z emocjami. A ponadto istnieją pewne praktyczne sposoby, które mogą poprawić Twoje samopoczucie.
Aktywność fizyczna zmniejsza depresję, niepokój i stres. Praktyka pilatesu lub jogi, wizyta na siłowni albo zwykły spacer w otoczeniu przyrody może pomóc bardziej niż Ci się wydaje.
Wypracuj wieczorną rutynę i kładź się spać codziennie o tej samej porze. Zobaczysz, że po dobrze przespanej nocy wszystko stanie się łatwiejsze.
Nikt nie jest perfekcyjny, a jeśli popełnisz pomyłkę lub błąd, nie traktuj tego zbyt poważnie.
Znajdź zdrowe sposoby, aby się nagradzać — dzięki temu przestaniesz mieć wrażenie, że stale pracujesz. Nagradzaj się po osiągnięciu celów.
Negatywne emocje stają się bardziej intensywne, gdy czujesz się samotny. Regularnie i często spotykaj się z rodziną i przyjaciółmi. Rozmawiaj z nimi szczerze o swoich uczuciach i doświadczeniach oraz proś o wsparcie i sposób w jaki mogą ci pomóc.
Od głębokich oddechów po medytacje — spróbuj nowych sposobów na to, aby zachować spokój.
Im więcej wiesz, tym bardziej możesz sobie pomóc.
1 Kalra, Sanjay et al. “Emotional and Psychological Needs of People with Diabetes.” Indian journal of endocrinology and metabolism vol. 22,5 (2018): 696-704. doi:10.4103/ijem.IJEM_579_17.
2 ADA, Understanding diabetes and mental Health. Dostępne pod adresem: https://www.diabetes.org/healthy-living/mental-health. Data dostępu: czerwiec 2022 r.
3 WebMD, Tips for Better Emotional Health With Diabetes, Dostępne pod adresem: https://www.webmd.com/diabetes/type-2-diabetes-guide/diabetes-emotional-mental-health#1. Data dostępu: czerwiec 2022 r.
PL-MET-00051